Van'da yerli yumuşanlar, piyasaya sürüldü - Van Haber

Van Haberleri Gazetesi - Van ilinde yerli ve halkın tercih ettiği dağ yumuşanı piyasaya sürüldü.

Van Haberleri Gazetesi - Van'ın birçok bölgesinde satılan yumuşanlar,.halkın en çok tercih ettiği meyvesi oldu. Dağ yamaçlarında büyüyen yumuşanlar, şifa olarak araştırmalar tam olmazsa da sağlık açısından etkileri henüz bilinmemektedir. Van ilinde en çok rağbet edilen ve piyasaya sürülen yumuşan bölgeye göre isim değişikliği böyle yorumlandı.

"BUNUN ADI YUMUŞANDIR, MUŞMULA DEĞİLDİR"
Vatandaşlar ise; çok sağlıklı olduğunu belirterek şu ifadelere yer verildi:" Bizim yaz finalimizdir. Yumuşanlar, sağlık açısından çok etkisi var ama biz pek bilimiyoruz. Tek bildiğimiz, taşı çok güzel."dedi.

"BUNUN ADI MUŞMULA"

Bir diğer vatandaş ise; gerçek adının muşmula olduğunu iddia etti:" Van’da sonbaharın gelişiyle birlikte kent merkezindeki tezgâhlarda, dağ yamaçlarında yetişen doğal muşmulalar vatandaşların ilgisini çekmeye başladı. Hem aroması hem de sağlık açısından sunduğu faydalarla dikkat çeken bu meyve, kış aylarının vazgeçilmez doğal şifası olarak biliniyor. Lif bakımından zengin yapısıyla sindirimi düzenleyen muşmula, mideyi rahatlatıyor, kabızlığı önlüyor ve doğal antioksidan etkisiyle vücuda direnç kazandırıyor. Ayrıca olgunlaşınca yumuşayan bu meyve, kış aylarında enerji verici özelliğiyle öne çıkıyor. Van’ın serin dağ havasında doğal yollarla olgunlaşan muşmulanın hiçbir katkı maddesi içermemesi, vatandaşların ilgisini daha da artırıyor. Tezgâhlarda hem sarı hem de turuncu tonlarıyla dikkat çeken meyveler, uygun fiyatı ve doğal tadıyla Vanlıların sonbahar sofralarında yerini alıyor. Uzmanlar, muşmulanın olgunlaşmadan yenmemesi gerektiği konusunda da uyarıyor. Henüz tam olgunlaşmamış meyveler ağızda burukluk bırakabiliyor ve mide rahatsızlıklarına yol açabiliyor. Vatandaşlar ise hem doğallığı hem de sağlık açısından sunduğu faydalar nedeniyle bu meyveyi her yıl sabırsızlıkla beklediklerini belirtiyor."dedi.

"BUNUN ADI ALIÇ'TIR"

Bir başka vatandaş ise; "Halk arasında yemişen olarak bilinen alıç, dikenlerinden dolayı akdiken olarak da bilinir. Hafif buruk bir tada sahip olan meyve, görünüş olarak muşmulaya benzediğinden dolayı bazı yörelerde muşmula adıyla da anılır. Kuzey yarım kürede 50 ve ülkemizde de 17 çeşidi bulunan alıç, kışın yaprak döken çalı formunda bir meyve çeşididir. Alıç cinsleri aşılanarak armut ya da elma elde edilir. Kuzey Asya, Kuzey Amerika ve Avrupa’ya özgü bir bitki olan alıç otu antioksidan açısından zengindir. Boyu 7 metreyi bulan alıç ağacı, beyaz renkte çiçeklere sahip dikenli bir bitkidir. Alıç ağacı meyvesinden alıç turşusu, alıç çayı, alıç reçeli ve alıç marmelatı yapılır. Sağlığa faydaları ile ön plana çıkan meyvenin tazesinin bulunmadığı durumlarda alıç hapı, alıç tableti ya da alıç ekstraktı kullanılabilir. Alıç mevsimi olan ekim ve kasım aylarında toplanan meyvelerle hazırlanan alıç macunu özellikle kahvaltılarda beğenerek tüketilir. Alıç bitkisi önemli tıbbi bitkiler arasında yer alır. Alıç fidanı, çiçekleri ve meyvesi antioksidan özelliğe sahip flavon, şekerler, eter yağı, organik asitler, saponin ve vitaminler içerir. Kalbin düzenli çalışmasını destekleyen alıç çeşitleri kalp ve damar fonksiyonlarının düzenlenmesinde etkinidir. Yüksek oranda demir, magnezyum, potasyum, fosfor ve kalsiyum mineralleri içeren alıç, özellikle C vitamini açısından oldukça zengindir. Geçmiş zamanlarda sağlığa faydaları nedeniyle ilaç olarak tercih edilen meyve, günümüzde de birçok ilacın üretiminde kullanılmaktadır. Eski Romalılar ve Yunanlılar tarafından neşe ve mutluluk sembolü olarak kabul edilen alıç ağacı çiçeklerine nisan ayı ile haziran ayına kadar taze olarak ulaşılabilir. Kurutulmuş alıç çiçekleri ise aktarlarda bulunur."denildi.

YUMUŞAN (YEMİŞ) VAN İLİNE KİMLER GETİRDİ? BİLİMSEL

Vatandaş, "Oryantal alıç olarak bilinen Crataegus orientalis, Akdeniz bölgesi, Türkiye , Kafkasya , Kırım ve batı İran'a özgü, turuncu veya çeşitli kırmızı tonlarında meyvelere sahip bir alıç türüdür. Sonbahar döneminde özellikle Akdeniz, Kafkasya ve Türkiye’nin yüksek kesimlerinde yetişen Crataegus orientalis (Doğu alıçı), meyveleriyle dikkat çekiyor. Orta sıcaklık bölgelerde kırmızı veya turuncu tonlarda meyveler veren bu bitki, hem doğal gıda meraklılarının hem de sağlık arayışındakilerin radarına girdi. Bilimsel sınıflandırmaya göre Crataegus orientalis, gülgiller (Rosaceae) ailesine ait ve oldukça değişken bir yapıya sahip bir türdür.  Türkiye’de farklı alt türleriyle dağlık bölgelerde kendiliğinden yetişirken, meyveleri farklı tonlarda olabilir. Doğu alıçının meyvesi çoğu bölgede çiğ olarak tüketilebildiği gibi, tatlı mayalı hamur işleri ve reçel gibi ürünlerde de kullanılır. Gıda dışında da halk arasında, diğer Crataegus türlerinde olduğu gibi kalp sağlığı, damar fonksiyonları ve sindirim sistemine fayda sağlama potansiyeli sebebiyle geleneksel kullanım izleri bulunur. (Not: Bu tür kullanım araştırmaları Crataegus türleri genelinde mevcuttur; C. orientalis özelinde bilimsel çalışmalar daha sınırlı olabilir.)
Tür, geniş coğrafi yayılıma sahip olup Akdeniz kuşağından İran’a kadar uzanır. Yüksek oranda varyasyon gösterdiği için alt türler arasında meyve rengi, büyüklüğü ve diğer fiziksel özellikler farklılık arz eder. 

Van Gazetesi - Eyşan Yetkin 

Van - Van Haber - Van Gazetesi - yemiş - Yumuşan - Van Haberleri Gazetesi - vanhaber - son dakika van